МАНАН-гаас АН салсны /гэр бүлийн утгаар нь шууд ойлгож болно/ дараа дахиад хамтарсан Засгийн газар байгуулдаг юм байна. Энэ удаад МАН дахь С.Батболд-С.Баярын фракц /цаашид товчлоод “С” фракц гэе/ У.Хүрэлсүх, М.Энхболдын фракцтай хамтарсан Засгийн газар байгуулж байна.

71-ийн хэрэг явдлыг нуршилгүй өгүүлэхэд С.Баяр Засгийн газраа байгуулахдаа МАН-аас дан ганц өөрийн талынхныг оруулсан юм. Дараа нь Сү.Батболдод залгамжлуулахдаа ч энэ бүтцээ хадгалсан. Үр дүнд нь нам засаг хоёр нь салж, Сү.Батболд парламент дахь МАНАН-гийн бүлэгт дулдуйдан Засгаа тогтоож байсан юм. Төсөөтэй юмс төсөөтэй юмсаа төрүүлдэг зарчмаар Засгийн газрыг эсэргүүцэгчид ч “нам дамнасан” бүтэцтэй болж, Д.Зоригтоор дамжуулан цөмөх гэж оролдоод барахгүй болохоороо Ерөнхий сайдыг нь унагах замаар Засгийн газраа унагахыг оролдож үзсэн.     Гэвч Засгийн газар амь бөхтэй байв. Учир нь АН-ын бүлгийн олонх Засгийн газрыг дэмжиж байлаа. Гэв гэнэт Н.Алтанхуяг таван сайдаа аваад салаад явчихаар Засгийн газар сууриараа ганхаж байна. Таван сайд зургаан дэдийн төдий асуудал биш, үүний цаана парламент дахь АН-ын бүлгийн дэмжлэг салж байгааг анзаарах ёстой.

Оны өмнөхөн нөгөө бариа тавианы үе эргэж ирсэн нь үү гэлтэй жаал бужигнав. Намбар Вангаа, “Намбар 2-77” нь дарж авахыг хүсчээ. Арслан үхэхээр бөгсөө чирсэн цөөврүүд тачигнатал инээлдэж ирээд дээр нь хөрвөөдөг сонин араншинтай юм билээ, манайхан яг л тэгж байгаа юм. Зугаатай л юм. Намбар Ван өнөөгийн бүх хан, гүнгүүдийг захирч явсан. Хамгийн шазруун С.Баяр ч вангаа Ерөнхийлөгч болгож өгөөд удтал хүлээсний эцэст Ерөнхий сайд болж байсан юм шүү.

Тэгэхээр хараад байхад манай улстөрчдийн байж байгаа царай, арчаагүйтлийг харвал хүний мөсөө хэдийнээ хайлуулж дуусгаснаар барахгүй ууршуулчихаж. Ёс суртахуунаа тавиад туучихсан “хүнд бөгстэй, хөнгөн толгойтой баронууд” уут уут мөнгөөр улсаа худалдах гэж өрсөлдөнө. Лалынхныг дарах гэж яваа Монголын армид туслахын оронд дайтаж явсан Мамлюкуудад цайзаа худалдсан Францын тамплиерүүдийг дундад зууны түүхэнд ингэж нэрлэсэн байдаг юм. Дараа нь тэд цайзаа Монголчуудад сүйтгүүлээд өөрсдөө амь зулбан зугтаж, тэнгэр бурханыхаа эсрэг хийсэн булай ажлаа нуух гэж Монголчуудын эсрэг “хар домог” зохиосон. Даанч булай нь бугшсаар хожим задарч, Варфоломейн шөнөөр бүгд там руугаа тонилсон. Манай улс төрчид, улстөрийн технологичид нарийндаа бол урт хутганы шөнөд л бэлтгээд байна, өөрсдийгөө.

“Оюу толгой” ба “Ухаа худаг”, Хөрөнгө оруулалт ба бүтээн байгуулалт?

Бичээд л байдаг, бичээд л байдаг. Ер нь говьд юу болоод байна аа? Мянга сонсохоор нэг үз гэдэгчлэн саяхан “Оюу толгой”, “Ухаа худаг” хоёрыг очиж үзлээ. Сургаар төсөөлж бичих, бодат байдлыг үзэх хоёр ондоо. Мэдээж сэтгүүлчид төр засгийн эрхтэн дархтан биш учраас цаад газрынхаа урилгаар л очиж таарна. Түүнээс би бие даасан сурвалжлага хийх гэж байгаа юм гээд яваад очвол гадаадын тагнуул хорлон сүйтгэгчээс ч аюултай амьтан болж харагдах тул “албан ёсны айлчлал” хийсэн нь хавьгүй дээр. 

Уурхайчдын хотод өссөн, “Налайх бол Монголын ууган хүнд үйлдвэр, эх орны гал голомтыг тэтгэгч” гэсэн суртал нэвтрүүлгийн дотор өссөн хүнд уул уурхайн асуудал хэзээд сонирхол татна. Манайх ажилчны гэр бүл, хамаатан садангууд бүгд уурхайчин. Бидний багад “Аав минь уурхайчин, Ах минь уурхайчин, Би өөрөө уурхайчин, Бид бүгдээрээ уурхайчин юм” гэж цэцэрлэг сургуулийн урлагийн үзлэгт хоороороо дуулдаг байсан. Аав, ээж өглөөд “Алтан уурхай” минь гэж залбирч, цай сүүнийхээ дээжийг уурхайнхаа зүг өргөдөг байв. Манай гэр бүлд хамгийн хүндтэй хүн нь ээжийн дүү уурхайн болон аврах ангийн инженер, аавын ах гүний уурхайн чигчих цехийн дарга. Аав маань гүний уурхайн өрмийн комбайны машинист байгаад группэд гарсан ээж маань гүний уурхайн ус татагч, моторист зэрэг ажил хийж явсан.

Саяхан “Рио Тинто” компаниас “Оюу толгойн” хөрөнгө оруулалтын ажлын тал нь явчихлаа, одоо мөнгөө өг гэсэн бичиг Сангийн яаманд иржээ. Анхны эх сурвалж тэрбум ам.доллар гэсэн бол өөр нэг эх сурвалж 1,6 тэрбумыг нэхсэн гэх мэдээлэл тарсан ч Монголчууд нэг их тоосонгүй. Монголчууд тэрбум долларыг тоохоо байчихаж л дээ. УИХ-ын гишүүдийн төсөвтөө хандаж байгаа, манай ард түмний төсвөө хянаж байгаагийн хооронд нээг их том ялгаа байхгүйг энэ назгайрал харуулж байна.

Монгол Улс тэрбум доллар төлбөл төлчихөөр бэлтэй байгаа. Их өрийг төлөхдөө 250 саяыг эрж байдгаа тэмтэрч байсантай тэр үетэй харьцуулбал. Өнгөрсөн жил ганцхан зэс ч биш, нүүрс, алт бусад түүхий эдийн үнэ сайхан өссөн. Оны төгсгөл рүү ч сайхан унасан. Гэвч МАНАН өөрсдөө үнийн уналтаас өмнө хуримтлалаа хувааж идээд, төлөхгүй байхаар шийджээ. Мөнгөө нэхэхийг мэдсэн юм шиг манай Сангийн яам өнгөрсөн жил хурааж хуримтлуулсан мөнгөний уутны амсрыг доош нь харуулаад гөвөхөөр төсвийн тодотгол яаравчлан оруулж ирээд тараав.

Энэ үг хэчнээн сонс­голонтой байна гээч. 80 жил оршин тогтносон ком­мунист хуаранг та­раа­хад ганцхан үг нө­лөөлсөн. "Перестройка", харин "Оккупай" гэдэг үг үүнээс хэр ялгаатай вэ? "Occupy" гэдэг үгийг ма­най­хан махчилан "эзэл" гэж орчуулаад байх юм, уг нь агуулгаараа бол "чө­лөөл" гэж буумаар байгаа юм.

Дэлхий ертөнц өөрч­лөлтийн эринд орлоо. ХХ зуунд хүн төрөлхтөн улс төрийн дарангуйллаас салжээ, аль ч утгаараа хэн нэгнээр амаа бариу­лахгүйн төлөө XIX зууны хоёрдугаар хагасаас то­дорхой хэлбэл Парижийн коммунаас хойш тэмцэж, амжилт олов. Хэдийгээр дарангуйллын бүдүүлэг хэлбэрүүд дэлхийн олон оронд ноёрхсоор байгаа боловч хүн төрөлхтөн урагшилжээ. Одоо бол улс төрийн дарангуйл­лаас бус санхүүгийн да­рамтаас салах шинэ хувьсгалыг эхлүүлээд байна.

Засгийн газрыг огцруулсны дараа яах вэ? Энэ л өнөөдөр УИХ-ынхны хоолойд тээглэсэн яс болчихоод байна. Өмнөх өгүүлэлд өнөөдөр парлементад болж буй тэмцлийн цаад учир шалтгаан нь “С.Баяр-Сү.Батболдын бүлэглэлийг” МАН-ын эрхнээс шахан гаргахад оршин байгааг бичсэн. Шахаанд орсон Сү.Батболд хоёр бие төлөөлөгчөө илгээж, Ерөнхийлөгчөөс дэмжлэг хүссэн. Үйл явцын гэнэтийн эргүүлэг дунд Ерөнхийлөгч тогтворжуулагчийн үүрэг гүйцэтгэж байгаа нь анзаарагдаж байна. Үндсэн хуулийн үүргээ биелүүлж байна гэсэн үг. Ерөнхийлөгч Засгийг унагах ажилд оролцдоггүй. Ийм нөхцөлд Засгийн газраас “Ерөнхийлөгч биднийг хамгаалж байна” гэсэн мэдээлэл тарааж байгаа нь наагуур хэлэхэд аргаа барсан увайгүй үйлдэл, цаагуур хэлэхэд хууль бус алхам.